KAİK Türkiye Kamu Erişilebilirlik Şartnamesi
Cumhurbaşkanlığı 2019/12 Genelgesi ile kamu kurumları için zorunlu kılınan WCAG 2.1 AA uyumluluk kılavuzu. Bakanlık, belediye, üniversite ve KİT'ler için kapsamlı rehber.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kurumunuza özgü yükümlülükler için bir hukuk danışmanına başvurunuz.
KAİK Nedir?
KAİK (Kamu Bilgi Sistemlerinde Erişilebilirlik Kılavuzu), Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (DDO) tarafından yayımlanan ve kamu kurumları ile kamuya hizmet sunan özel firmaların WCAG 2.1 AA uyumlu olmasını zorunlu kılan kılavuz dokümandır.
2019/12 sayılı Bilgi ve İletişim Güvenliği Tedbirleri Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde kamu bilgi sistemlerinin güvenliği ve erişilebilirliği esas alınır; KAİK kılavuzu Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından bu çerçevede yayımlanmıştır. TÜİK verilerine göre Türkiye'de 4 ila 5 milyon engelli vatandaşın kamu hizmetlerine eşit erişimini sağlamayı hedefler.
KAİK Kılavuzu Özeti: "Kamu kurum ve kuruluşlarının dijital varlıklarının (web siteleri, mobil uygulamalar, e-hizmetler) engelli vatandaşlarımızın da erişebileceği şekilde tasarlanması ve geliştirilmesi esastır."
KAİK ana referans standardı. Her kamu dijital varlığında zorunlu.
TSE standardı, WCAG 2.1 ile paralel. Yazılım ihale şartnamelerinde atıf yapılır.
Yeni projelerde önerilen güncel standart. Erişilebilir Çerez bu seviyeyi destekler.
Hangi Kurumlar KAİK Kapsamındadır?
Bakanlıklar
Tüm bakanlıklar ve bağlı kurumlar: Sağlık, Eğitim, Adalet, Maliye, Çevre ve diğerleri.
Belediyeler
Büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyeleri. e-belediye ve dijital hizmet platformları dahil.
Üniversiteler
Devlet üniversiteleri ve YÖK'e bağlı tüm yükseköğretim kurumları.
KİT'ler
TPAO, TEDAŞ, TCDD, PTT, Ziraat Bankası gibi kamu iktisadi teşekkülleri.
Sağlık Kurumları
Sağlık Bakanlığı, devlet hastaneleri, e-Nabız ve MHRS platformları.
Bağımsız Kurullar
RTÜK, BTK, SPK, Rekabet Kurumu ve KVKK Kurulu gibi düzenleyici otoriteler.
Özel firmalar için not: Kamuya yazılım veya hizmet satan özel şirketler, ihale şartnamesi gereği KAİK uyumlu teklif sunmak zorundadır. Bu firmalar için Erişilebilir Çerez ihale tekliflerinde referans olarak kullanılabilecek KAİK Uyumluluk Belgesi sağlar.
Türkiye Erişilebilirlik Mevzuatı
KAİK tek başına bir yükümlülük değildir. Birbirine bağlı mevzuat zincirinin parçasıdır.
-
5378 Sayılı Engelliler Kanunu
Engellilerin erişilebilirlik hakkının yasal güvencesi. Kamu kurum ve kuruluşlarına fiziksel ve bilgi erişilebilirliği yükümlülüğü getirir.
-
e-Devlet Erişilebilirlik Rehberi
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı koordinasyonunda yayımlanan ilk kapsamlı e-devlet erişilebilirlik kılavuzu. WCAG 2.0 referans standardı.
-
2019/12 Sayılı CB Genelgesi + KAİK
Kamu bilgi güvenliği ve erişilebilirlik çerçevesini belirler. KAİK kılavuzu bu genelge kapsamında Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından yayımlanır; standart WCAG 2.1 AA'ya yükseltilir.
-
TSE TS EN 301 549 V2.1.2
Avrupa standardının Türk adaptasyonu. Yazılım ve donanım ihale şartnamelerinde atıf yapılır; WCAG 2.1 ile teknik olarak paralel ilerler.
-
DDO 2025 Güncelleme Rehberi
Cumhurbaşkanlığı DDO yeni projelerde WCAG 2.2 AA uyumunu önermektedir. Mevcut kurumsal sistemler için takvimli geçiş planı beklenmektedir.
Denetim Mekanizması
KAİK uyumu üç farklı kanal üzerinden denetlenir. Uyumsuzluk çeşitli idari ve itibar riskleri doğurur.
Cumhurbaşkanlığı DDO
Genel denetim. Düzenli rapor talep eder, eksiklik tespit ettiğinde düzeltme süresi verir.
Sayıştay Denetimi
Mali ve performans denetiminde KAİK uyumluluğunu kontrol eder. Negatif rapor idari sorumluluk doğurur.
Şikayet ve Dava
Türkiye Engelliler Federasyonu ve EYHGM aracılığıyla vatandaşlar şikayet edebilir; STK'lar idare mahkemesinde dava açabilir.
Uyumsuzluk riski: Doğrudan para cezası bulunmamakla birlikte; Sayıştay negatif raporları, ihale dışı kalma, sorumlu yöneticilere disiplin işlemi ve idare mahkemesi kararıyla zorunlu düzeltme gibi ciddi riskler söz konusudur. İtibar kaybı da göz ardı edilmemelidir.
İhale Şartnamesinde KAİK İbaresi
Kamu yazılım ve web sitesi ihalelerinde sıklıkla yer alan tipik KAİK maddeleri.
İHALE TEKNİK ŞARTNAMESİ, ERİŞİLEBİLİRLİK MADDESİ
MADDE [X]. ERİŞİLEBİLİRLİK YÜKÜMLÜLÜKLERİ
[X.1] Yüklenici tarafından geliştirilecek/teslim edilecek yazılım,
web sitesi ve mobil uygulamalar Cumhurbaşkanlığı 2019/12 sayılı
Genelgesi ve Kamu Bilgi Sistemleri Erişilebilirlik Kılavuzu
(KAİK) ile uyumlu olmak zorundadır.
[X.2] Yazılım/web sitesi en az WCAG 2.1 AA standardını
karşılamalıdır. Otomatik test araçları (axe-core, WAVE)
ve manuel test raporu teslimat aşamasında sunulmalıdır.
[X.3] Yüklenici, EYHGM'nin Erişilebilirlik Beyanı şablonuna
göre proje teslim edildiğinde Erişilebilirlik Beyanı
hazırlayacak ve idareye sunacaktır.
[X.4] Uyumsuzluk halinde Yüklenici, idare tarafından bildirilen
süre içinde gerekli düzeltmeleri yapmakla yükümlüdür.
Erişilebilir Çerez Kamu Paketi ile teklif verirken KAİK Uyumluluk Belgesi ve Erişilebilirlik Beyanı hazır gelir. Teknik şartname maddelerine doğrudan referans verebilirsiniz.
Kamu Paketi Talep EtErişilebilir Çerez Kamu Kurumlarına Nasıl Yardım Eder?
Bakanlık, belediye ve KİT'ler için WCAG tarayıcı, erişilebilirlik widget'ı ve beyan üreticisini tek çatı altında sunar. Bu sayfa genel bilgi sunar; ayrıntılı teknik uyum için ekibimizle iletişime geçiniz.
WCAG 2.1 AA Tarayıcı
Haftalık otomatik tarama. Önem dereceli ihlal listesi (Kritik, Ciddi, Orta, Minör). 0-100 uyum skoru ile trend takibi.
Erişilebilirlik Widget'ı
35 özellik, Shadow DOM mimarisi: ekran okuyucu desteği, klavye navigasyonu, kontrast modu, metin boyutu, disleksi fontu ve daha fazlası.
KAİK Beyan Üreticisi
KAİK Madde 7 uyumlu erişilebilirlik beyanı otomatik üretir. Uyumluluk seviyesi, sorumlu birim, geri bildirim kanalı ve tarama tarihi dahil.
AI Alt Metin Üretici
Görsellerdeki eksik alt metinleri yapay zeka ile otomatik üretir. Ekran okuyucu uyumluluğunu hızla iyileştirir.
Türkiye Yerli Hosting
erisilebilircerez.com altyapısı üzerinde Türkiye veri merkezi, KVKK uyumlu saklama ve kurumsal SLA.
Kurumsal Eğitim
Personeliniz için WCAG ve KAİK eğitimi (online veya yerinde). Dedicated müşteri temsilcisi ile 4 saat SLA.
Overlay değil, gerçek uyum: Erişilebilir Çerez, sitenizin içeriğini değiştiren overlay çözümleri sunmaz. Bunun yerine WCAG 2.1 AA uyumu için gerçek tarayıcı tabanlı ihlal tespiti, ihlal öncelikli düzeltme rehberi ve ölçülebilir uyum skoru sağlar. Widget ziyaretçinin kişisel erişim tercihlerini destekler, ancak kurumsal WCAG uyumunu tek başına sağlayamaz.
Sık Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.