Web Sitesine Çerez Bandı (Cookie Banner) Nasıl Eklenir? WordPress, HTML, Shopify
Kısa cevap: Çerez bandı ("çerez bildirimi", "çerez uyarısı", "cookie banner" veya "çerez onay kutusu" olarak da anılır), sitenizin kapanış </body> etiketinden önce eklenen tek satır JavaScript kodu ile kurulur. HTML sitede kopyala-yapıştır ile birkaç dakika sürer; WordPress, Shopify, Wix ve Google Tag Manager için de birer ekleme noktası vardır. Önemli uyarı: bant eklemek siteyi otomatik olarak KVKK uyumlu yapmaz. Uyum için bandın yanında çerez taraması, onay öncesi script engelleme ve onay kaydı da gerekir.
Bu rehberde kurulumun platform platform adımlarını, KVKK'nın çerez bandından ne beklediğini ve kurulumdan sonra kontrol etmeniz gereken noktaları bulacaksınız. Erişilebilirlik tarafına bakıyorsanız kardeş rehberimiz ayrıca yayında: erişilebilirlik widget'ı nasıl eklenir.
İçindekiler
- Çerez bandı (cookie banner) nedir?
- Neden zorunlu? KVKK ve GDPR çerçevesi
- Kurulum 1: HTML site (tek satır kod)
- Kurulum 2: WordPress
- Kurulum 3: Shopify
- Kurulum 4: Wix ve site kurucular
- Kurulum 5: Google Tag Manager (GTM)
- Kurulumdan sonra: 5 maddelik kontrol listesi
- Çerez bandı eklemek yeterli mi?
- Sıkça Sorulan Sorular
Çerez bandı (cookie banner) nedir?
Çerez bandı, bir web sitesine ilk kez gelen ziyaretçiye hangi çerezlerin kullanıldığını bildiren ve zorunlu olmayan çerezler için onay isteyen arayüz katmanıdır. Aynı araç farklı adlarla anılır ve hepsi aynı şeyi ifade eder:
- Çerez bandı / çerez barı: ekranın altında veya üstünde duran şerit görünümü
- Çerez bildirimi / çerez uyarısı: bilgilendirme yönünü vurgulayan adlar
- Cookie banner / cookie consent banner: İngilizce karşılığı, teknik dokümanlarda yaygın
- Çerez onay kutusu: kategori bazlı seçim yapılan panel için halk arasındaki ad
Adı ne olursa olsun teknik mantık aynıdır: siteye eklenen küçük bir betik (script), sayfaya bandı yerleştirir, ziyaretçinin tercihini alır ve bu tercihi hem tarayıcıya hem sunucu tarafındaki kayıt sistemine iletir. İyi bir bandı sıradan bir "Tamam" kutusundan ayıran üç şey vardır: onay alınmadan izleme scriptlerini çalıştırmaması, reddetme seçeneğini kabul kadar görünür sunması ve verilen onayı zaman damgasıyla kaydetmesi.
Bu noktada markayı bir kez netleştirelim: Erişilebilir Çerez, KVKK çerez onayı ile WCAG/EAA erişilebilirlik uyumunu tek panelde yöneten Türkiye merkezli bir platformdur. Bu rehberdeki kurulum adımları çerez yönetim platformu üzerinden anlatılır; embed kodu mantığı diğer araçlarda da benzerdir.
Neden zorunlu? KVKK ve GDPR çerçevesi
Çerez bandı, KVKK kapsamında zorunlu olmayan çerezler için açık rıza almanın pratik yoludur. KVKK'nın 5. maddesi, kişisel verilerin işlenmesini kural olarak açık rızaya bağlar; analitik ve pazarlama çerezleri kişisel veri işlediği için ziyaretçiden onay alınmadan çalıştırılmamalıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun çerez rehberi ayrıca tasarım konusunda net bir beklenti ortaya koyar: "reddet" seçeneği, "kabul et" butonu kadar belirgin olmalıdır. Reddi küçük bir metin linkine gömüp kabulü parlak butonla sunan tasarımlar bu beklentiyle çelişir.
İki önemli nüans:
- Zorunlu çerezler muaftır. Oturum yönetimi, güvenlik veya sepet gibi sitenin çalışması için teknik olarak gerekli çerezler açık rıza gerektirmez; bunlar için bilgilendirme yeterlidir. Bant, kategori ayrımını bu yüzden yapar.
- AB ziyaretçiniz varsa GDPR da devrededir. Türkiye'den yayın yapsanız bile AB'deki kullanıcılara hizmet sunuyorsanız GDPR'ın onay standartları sizi de ilgilendirir.
Mevzuatın bütününü, çerez kategorilerini ve aydınlatma metni ilişkisini KVKK çerez rehberimizde ayrıntılı anlattık; düzenlemenin genel çerçevesi için KVKK regülasyon sayfasına bakabilirsiniz.
Kurulum 1: HTML site (tek satır kod)
Klasik HTML/PHP sitede kurulum en kısa yoldur:
- Panelinizden size özel embed kodunu kopyalayın (Kurulum sayfasında hazır durur).
- Kodu her sayfanın
</body>kapanış etiketinden hemen önce yapıştırın. Ortak şablon kullanıyorsanız (footer.php gibi) tek dosyaya eklemek yeterlidir. - Sayfayı yenileyin; çerez bandı ilk ziyarette görünür.
Kod tek satırdır ve eşzamansız (async) yüklenir; sayfanın açılışını bloklamaz. Erişilebilir Çerez'de aynı embed kodu hem çerez bandını hem erişilebilirlik aracını birlikte kurar: KVKK ve erişilebilirlik için iki ayrı entegrasyon gerekmez.
Kurulumdan hemen sonra dikkat edilecek nokta script engellemedir: Google Analytics, Meta Pixel gibi izleme kodlarınız varsa bunların onay verilmeden çalışmaması gerekir. Platform, onay öncesi script engellemeyi embed üzerinden yönetir; mevcut izleme kodlarınızı panel yönergesine göre işaretlemeniz yeterlidir.
Kurulum 2: WordPress
"WordPress çerez bandı" için iki pratik yol vardır:
Yol A (eklenti ile): Erişilebilir Çerez'in WordPress eklentisini indirin (Kurulum sayfasında ZIP olarak hazır), Eklentiler > Yeni Ekle > Eklenti Yükle'den kurun ve API anahtarınızı girin. Eklenti embed kodunu tüm sayfalara otomatik ekler; tema güncellemelerinden etkilenmez.
Yol B (kod ile): Görünüm > Tema Dosyası Düzenleyicisi'nde (veya alt temada) footer.php dosyasına, </body> etiketinden önce embed kodunu yapıştırın. Tema güncellemesinde kaybolmaması için alt tema (child theme) veya "Insert Headers and Footers" tarzı bir eklenti kullanın.
İki ipucu:
- Sayfa önbelleği (cache) eklentisi kullanıyorsanız kurulumdan sonra önbelleği temizleyin; bant ilk bakışta görünmüyorsa neden genelde budur.
- WordPress sitelerde eklentiler fark ettirmeden çerez bırakabilir. Kurulumdan sonra sitenizi ücretsiz çerez tarayıcı ile tarayıp bandınızın listelediği çerezlerle gerçekte bırakılanları karşılaştırın.
Kurulum 3: Shopify
- Yönetici panelinde Online Store > Themes > üç nokta > Edit code yolunu izleyin.
layout/theme.liquiddosyasını açın.- Embed kodunu
</body>etiketinden hemen önce yapıştırıp kaydedin.
Tüm mağaza sayfalarında bant aktif olur. Tema değiştirirseniz kodu yeni temanın theme.liquid dosyasına yeniden eklemeniz gerekir. E-ticaret sitelerinde sepet ve oturum çerezleri zorunlu kategoridedir ve onaya bağlı değildir; pazarlama pikselleri (reklam yeniden hedefleme vb.) ise onay verilmeden çalışmamalıdır.
Kurulum 4: Wix ve site kurucular
Wix, Squarespace, Webflow gibi kurucularda ortak desen "özel kod" alanıdır:
- Wix: Settings > Custom Code > + Add Custom Code; kodu yapıştırın, "Body - End" konumunu ve "All pages" kapsamını seçin.
- Squarespace: Settings > Advanced > Code Injection > Footer alanına yapıştırın.
- Webflow: Project Settings > Custom Code > Footer Code alanına yapıştırıp yayınlayın.
Not: bazı kurucularda özel kod alanı yalnızca ücretli planlarda açıktır; bu, kurucunun kendi kısıtıdır. Kurucunun kendi basit çerez uyarısı varsa kapatın; iki bandın aynı anda görünmesi hem ziyaretçiyi şaşırtır hem de onay kaydını böler.
Kurulum 5: Google Tag Manager (GTM)
Siteye doğrudan dokunamıyorsanız (kurumsal onay süreçleri, dış ajans yönetimi) GTM üzerinden Custom HTML etiketi + All Pages tetikleyicisi ile bandı yükleyebilirsiniz. Ancak çerez bandı özelinde önemli bir uyarı var:
Çerez bandının görevi diğer etiketlerden önce yüklenip onlara izin vermek veya onları durdurmaktır. Bandı GTM'in içinden yüklerseniz onay sıralaması hassaslaşır: bant henüz yüklenmeden diğer etiketler ateşlenirse onay öncesi engelleme delinir. Bu kurgu, Google Consent Mode v2 sinyallerinin (consent default/update) doğru sırayla gönderilmesini gerektirir. Ayrıntılı kurgu için Google Consent Mode v2 kurulum rehberine bakın.
Önerimiz nettir: embed kodunu mümkünse doğrudan siteye ekleyin; GTM'i yalnızca başka seçenek yoksa kullanın ve kurulumdan sonra onay verilmeden hiçbir izleme isteğinin gitmediğini tarayıcının ağ sekmesinden doğrulayın.
Kurulumdan sonra: 5 maddelik kontrol listesi
Bant ekranda göründüğünde iş bitmiş sayılmaz. Şu beş maddeyi kontrol edin:
- Eşit görünür reddet: "Reddet" butonu "Kabul et" ile aynı görünürlükte mi? Kurul rehberinin beklentisi budur; Erişilebilir Çerez bantlarında bu tasarım varsayılandır.
- Onay öncesi engelleme: Onay vermeden gizli pencerede siteyi açın, tarayıcının geliştirici araçlarından analitik/pazarlama isteklerinin gitmediğini doğrulayın.
- Çerez envanteri güncel mi: Otomatik çerez tarama, sitenizdeki çerezleri 217 bilinen çerez veritabanıyla eşleştirip kategorilere ayırır; banttaki liste ile gerçek durum örtüşmelidir.
- Onay kaydı tutuluyor mu: Her onay ve ret, zaman damgalı consent log olarak saklanmalıdır; ileride "rıza aldınız mı" sorusunun cevabı bu kayıttır.
- Görünüm ve dil: 6 banner pozisyonundan sitenize uyanı seçin, çok dilli banner desteğiyle ziyaretçinin diline göre metin gösterin.
Çerez bandı eklemek yeterli mi?
Hayır ve bunu açıkça söylüyoruz. Ekranda bant göstermek, uyum sürecinin görünen yüzüdür; tek başına açık rıza şartını karşılamaz. Sık görülen üç eksik şudur:
- Bant var, engelleme yok: Ziyaretçi daha karar vermeden analitik ve reklam çerezleri düşüyorsa bant dekordan ibarettir. Onay öncesi script engelleme şarttır.
- Bant var, envanter eski: Siteye eklenen her yeni eklenti veya pazarlama aracı yeni çerezler getirir. Düzenli tarama olmadan banttaki liste gerçeği yansıtmaz.
- Bant var, kayıt yok: Rıza alındığını gösterememek, rıza almamakla benzer sonuç doğurur. Zaman damgalı onay kaydı sürecin belgesidir.
Sağlıklı sıra şudur: bandı kurun (bu rehber), sitenizi çerez tarayıcı ile tarayın, engelleme ve kayıt katmanlarını doğrulayın, envanteri düzenli taramayla güncel tutun. Reklam teknolojileri yoğun bir siteyseniz IAB TCF v2.2 desteği ve Google Consent Mode v2 sinyalleri de bu zincirin parçasıdır; tamamı çerez yönetim platformu üzerinden tek panelde yönetilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çerez bandı ile çerez bildirimi aynı şey mi?
Evet. "Çerez bandı", "çerez bildirimi", "çerez uyarısı", "cookie banner" ve "çerez onay kutusu" aynı aracın farklı adlarıdır: siteye eklenen betik, ziyaretçiye çerez kullanımını bildirir ve zorunlu olmayan kategoriler için onay ister.
WordPress'e çerez bandı nasıl eklenir?
İki yol vardır: hazır eklenti ZIP'ini Eklentiler > Yeni Ekle > Eklenti Yükle'den kurup API anahtarını girmek, ya da embed kodunu footer.php dosyasına (veya bir header/footer eklentisiyle) </body> öncesine eklemek. Kurulumdan sonra önbelleği temizlemeyi unutmayın.
Çerez bandı KVKK için zorunlu mu?
Zorunlu olmayan (analitik, pazarlama) çerezler kullanıyorsanız KVKK m.5 gereği açık rıza almanız gerekir ve bant bunun pratik yoludur. Yalnızca teknik olarak zorunlu çerezler kullanan bir site için rıza bandı gerekmez; bilgilendirme yeterlidir.
"Reddet" butonu koymak şart mı?
Kurul'un çerez rehberi, reddetme seçeneğinin kabul seçeneği kadar belirgin sunulmasını bekler. Reddi gizleyip kabulü öne çıkaran tasarımlar bu beklentiyle çelişir; bandınızda eşit görünür bir reddet butonu bulunmalıdır.
Çerez bandı siteyi yavaşlatır mı?
Doğru mimaride hayır. Embed kodu eşzamansız (async) yüklenir ve sayfanın ilk açılışını bloklamaz. Bant, sitenin kendi CSS ve JavaScript'inden bağımsız çalışacak şekilde tasarlanmıştır.
Ücretsiz çerez bandı ekleyebilir miyim?
Evet. Erişilebilir Çerez'in Free planı 1 domain ve ayda 5.000 sayfa görüntülemeye kadar ücretsizdir; hesap açıp embed kodunuzu alarak bandı bugün kurabilirsiniz. Trafiği yüksek siteler için ücretli planlara geçiş gerekir.
Google Analytics kullanıyorum, bant yeterli mi?
Bant tek başına yeterli değildir; Analytics'in onay verilmeden çalışmaması ve Google'a doğru onay sinyallerinin gitmesi gerekir. Bunun standardı Google Consent Mode v2'dir; kurulum adımları için Consent Mode v2 rehberine bakın.
Tek kodla iki uyum: Erişilebilir Çerez embed'i hem KVKK çerez bandını hem erişilebilirlik aracını aynı anda kurar. Ücretsiz hesap açın, embed kodunuzu alın ve bandı birkaç dakika içinde sitenizde görün. Kurulumdan önce sitenizde hangi çerezlerin çalıştığını merak ediyorsanız ücretsiz çerez tarayıcı ile hemen bakabilirsiniz.
Kaynaklar: